Fiyat Farkı Faturası Muhasebe Kaydı Nasıl Yapılır?
İçindekiler
Fiyat farkı faturası nedir? Muhasebe kaydı nasıl yapılır? Bu yazıda fiyat farkı faturasına dair önemli soruları cevapladık.
Fiyat Farkı Faturası Nedir?
Fiyat farkı, satışın ardından meydana gelebilen, karşılıklı çalışan şirketlerin yaşayabildiği bir bir durumdur. Faturanın eksik ya da fazla kesilmesi halinde yeniden bir ücret ödenmesi veya alınması gerektiği durumlarda hazırlanan faturaya, fiyat farkı faturası denir.
Fiyat farkı faturasını, Katma Değer Vergisi’ni de ilgilendirdiği için dikkatle hazırlamak gerekir. Peki fiyat farkı faturası nasıl hazırlanır? Fiyat farkı faturası muhasebe kaydı nasıl yapılır?
Fiyat Farkı Faturası Nasıl Kesilir? Fiyat Farkı Faturası ile İlgili Bilinmesi Gerekenler
Fiyat farkı faturası keserken dikkat etmeniz gereken noktaları sizin için derledik:
- Fiyat farkı ortaya çıktıysa ilgili dönem içinde alıcı veya satıcı tarafından faturalandırılır. Fiyat farkı, faturalandırma işlemi sırasında KDV’ye tabi tutulur.
- Satılan ürün veya hizmetin tabi olduğu KDV oranına göre fiyat farkı faturası oluşturulur. Mesela gıda için KDV oranı %10 iken gıda ürünü için fiyat farkı faturası oluşturuluyorsa KDV %10 olarak hesaplanır. Fiyat farkı olan ürün, istisnai olarak KDV’den muafsa fiyat farkı faturasından da KDV alınmaz.
- Fiyat farkı faturası oluştururken asıl faturaya atıfta bulunulur. Örneğin 50 bin TL’lik bir gıda faturası kesilmişse ve faturanın 10 bin TL eksik alındığı fark edilmişse 10 bin TL’lik fiyat farkı faturasında 50 bin TL’lik faturaya atıf yapılır. Böylece asıl ürün veya hizmet anlaşılır ve Maliye çalışanları kolayca eşleştirme yapabilir.
- Nihai tüketici ile fiyat farkı sorunu yaşanmışsa ve fark müşterinin aleyhine ise, işletme fiyat farkı faturası düzenler. Fark müşterinin lehine ise müşteri gider pusulası ile fark iadesinde bulunur, farka ait olan KDV indirimi yapılır.
Önemli noktalar
- Fiyat farkı faturası, satış veya alış işleminden sonra faturanın eksik ya da fazla düzenlendiğinin anlaşılması halinde aradaki tutarı belgelemek için kesilen faturadır.
- Fiyat farkı ortaya çıktığında, ilgili dönem içinde alıcı veya satıcı tarafından faturalandırılır ve fiyat farkı tutarı KDV’ye tabi tutulur.
- Fiyat farkı faturasında, satılan ürün veya hizmetin tabi olduğu KDV oranı esas alınır; işlem KDV’den istisna ise fiyat farkı faturasında da KDV hesaplanmaz.
- Fiyat farkı faturası düzenlenirken asıl faturaya atıf yapılması, işlemin hangi ürün veya hizmete ilişkin olduğunun anlaşılmasını ve kayıtların eşleştirilmesini kolaylaştırır.
- KDV Kanunu’na göre fiyat farkları, matrahta değişiklik oluşturan durumlar kapsamında değerlendirilir ve değişikliğin gerçekleştiği dönemde düzeltilir.
- Fiyat farkı faturalarının muhasebe kaydı, işlemin alış ya da satış kaynaklı olmasına ve faturayı alıcı ya da satıcının düzenlemesine göre farklı hesaplar üzerinden yapılır.
Fiyat Farkı Faturaları Nasıl Muhasebeleştirilir?
KDV Kanunu’nun 35. maddesi “Malların iade edilmesi, işlemin gerçekleşmemesi, işlemden vazgeçilmesi veya sair sebeplerle matrahta değişiklik vuku bulduğu hallerde, vergiye tabi işlemleri yapmış olan mükellefler için borçlandığı vergiyi; bu işlemlere muhatap olan mükellef ise indirme hakkı bulunan vergiyi değişikliğin mahiyetine uygun şekilde ve değişikliğin vuku bulduğu dönem içinde düzeltir. Şu kadar ki, iade olunan malların fiilen işletmeye girmiş olması ve bu girişin defter kayıtlarıyla beyannamede gösterilmesi şarttır." der.
Buna göre, fiyat farkları, ilgili maddedeki “….sair sebeplerle matrahta değişiklik vuku bulduğu hallerde" ifadesinden hareketle matrah değişikliği olarak yorumlanır.
Satış İşleminin Muhasebeleştirilmesi
İşletmemiz alıcısı olan x… Ltd. Şti.’ye 10 birim malı birim başına 10.00 TL + Kdv olarak satış yapmıştır. Fatura düzenlenirken yanlışlıkla birim fiyatı 9,00 TL olarak düzenlenmiştir. İşletmemiz bir başka faturada bunu x…. Ltd. Şti.’ye fiyat farkı faturası olarak yeni bir fatura düzenlemelidir. Bu iki işlemin muhasebe kaydı aşağıda bilginize sunulmuştur. Örnekler, eski KDV oranları göz önüne alanarak hazırlanmıştır.
120.01 x… ltd. şti . 106,20
600.18 Yurtiçi Satışlar 90,00
391.18 Hesaplanan Kdv 16,20
Satış işleminin kaydı
120.01 x… ltd. şti . 11,80
600.20 Fiyat Farkı Hes. 10,00
391.18 Hesaplanan Kdv 1,80
Fiyat farkının kaydı
Gerekçe: firmamız burada alıcısına daha önceden bir hizmet ve/veya mal satışında bulunmuştur. Lakin faturada meydana gelen eksiklik nedeniyle ( birim adedinde ve/veya birim fiyatının eksik yazılmasıyla) yeni bir fatura düzenlenerek eksiklik ortadan kaldırılmıştır.
Alış İşleminin Muhasebeleştirilmesi:
İşletmemiz satıcısı olan ABC Ltd. Şti.’den 10 birim malı birim başına 8.00TL + Kdv olarak alış yapmıştır. Satıcı firma faturayı düzenlerken yanlışlıkla birim fiyatı 6,00 TL olarak düzenlenmiştir. Satıcı firma işletmemize bir başka faturada bunu fiyat farkı faturası olarak yeni bir fatura düzenlemelidir. Bu iki işlemin muhasebe kaydı aşağıda bilginize sunulmuştur. Örnekteki KDV oranı eski düzenlemeye göredir.
153.01 Ticari Mallar Hes . 60,00
191.18 İndirilecek Kdv. 10,80
320.01 Y…Ltd. Şti. 70,80
Alış işleminin kaydı
153.02 Fiyat farkı Hes. 20,00
191.18 İndirilecek KDV 3,60
320.01 Y…Ltd. Şti. 23,60
Fiyat farkının kaydı
Gerekçem: Firma burada satıcısından daha önceden bir hizmet ve/veya mal alışında bulunmuştur. Fakat faturadaki eksiklik sebebiyle (birim adedi ve/veya birim fiyatının eksik yazılmasıyla) yeni bir fatura düzenlenmiş, sorun ortadan kaldırılmıştır.
Firmamıza alıcıları tarafından fiyat farkı faturası düzenlenirse muhasebe kaydı aşağıdaki gibi olmalıdır. (KDV oranı %18 varsayımıyla)
612.02 Fiyat Farkı İndirimi Hes. 100,00
191.46 Satış İade İnd. Kdv Hes. 18,00
120. Alıcılar Hes. 118,00
Firmamız tarafından satıcılarına fiyat farkı faturası düzenlenirse muhasebe kaydı aşağıdaki gibi olmalıdır. (KDV oranı %18 varsayımıyla)
320 Satıcılar Hes… 118,00
153.90 T.Mal Alış İade. 100,00
391.46 Alış İade Hes Kdv. 18,00
Bu makale yardımcı oldu mu?
Sıkça Sorulan Sorular
Fiyat farkı ortaya çıktığı ve fark edildiği dönem içinde, gecikmeden düzenlenmelidir. KDV Kanunu 35. madde, matrahtaki değişikliğin “değişikliğin vuku bulduğu dönem içinde” düzeltilmesini şart koştuğundan, farkın fark edildiği ay/dönemin beyannamesine yansıtılması gerekir.
Hayır. VUK 231/5’teki azami 7 günlük süre, yeni bir mal teslimi veya hizmet ifasına bağlı faturalar içindir. Fiyat farkı faturası ise mevcut bir teslim/ifayı değil, önceden kesilmiş faturadaki bir düzeltmeyi belgelediğinden bu 7 günlük süreye tabi tutulmaz; farkın ortaya çıktığı döneme uygun şekilde düzenlenmesi esastır.
Fiyat farkı faturasında, asıl mal veya hizmetin tabi olduğu KDV oranı esas alınır; farklı bir oran uygulanamaz. Örneğin asıl satış %10 KDV’ye tabiyse fark faturası da %10 KDV ile kesilir, asıl işlem KDV’den istisnaysa fark faturasında da KDV hesaplanmaz.
Bunu, farkın kimin lehine oluştuğu belirler. Satılan mal/hizmetin bedeli sehven eksik yazılmışsa veya sonradan artmışsa satıcı; bedel sonradan azalmışsa veya fazla tahsilat yapılmışsa alıcı fiyat farkı faturası düzenler. Nihai tüketiciyle yaşanan farkta, fark müşterinin aleyhineyse işletme fatura keser; müşterinin lehineyse müşteri gider pusulası düzenleyerek KDV’sini de buna göre indirir.
Asıl işlemde tevkifat uygulanmışsa ve fark bedeli artıran yöndeyse, fark faturasında da aynı tevkifat oranı üzerinden işlem yapılır. Bedel azaltan bir fark söz konusuysa düzeltme, tevkifatsız olarak iade mantığıyla yapılıp ilgili dönem beyannamesinde düzeltilir.
Hesaplama Araçları
BLOG
İlginizi çekebilecek diğer içerikler
Abone Olun
Blog sayfamıza abone olarak yeni içeriklerden haberdar olabilirsiniz! Üstelik abonelerimize özel hazırladığımız, perakende sektöründe dijitalleşme trendleriyle ilgili dokümana erişim ayrıcalığını da elde edersiniz.